Articoli - V.avere

La lingua bulgara

- L'articolo e il verbo avere - Членът и глаголът "имам"

(Chlenat i glagolat "imam")

Bulgaro

Bulgaro latino

Italiano

- Извинете, какво правите тук?

- Чакам Моника.

- Вие студент ли сте?

- Да, студент съм. Уча български език. Чета, пиша...

- А чанта имате ли?

- Не, нямам чанта.

- А учебник имате ли?

- Не, нямам учебник.

- А тетрадка, химикалка... имате ли?

- Не, не. Нямам тетрадка, нямам химикалка.

- Значи Вие сте студент...

- Точно така, аз съм студент. Защо питате?

- Аз също чакам Моника.

- Така ли? Да се запознаем тогава! Казвам се Мурад и съм от Турция.

- Приятно ми е - Джон. Аз съм американец от САЩ.

- Izvinete, kakvo pravite tuk?

- Chakam Monika.

- Vie student li shte?

- Da, student sam. Ucha balgarski ezik. Cheta, pisha...

- A chanta imate li?

- Ne, nyamam chanta.

- A uchebnik imate li?

- Ne, nyamam uchebnik.

- A tetradka, himikalka... imate li?

- Ne, ne. Hyamam tetradka, nyamam himikalka.

- Znachi Vie shte student...

- Tochno taka, az sam student. Zashto pitate?

- Az sashto chakam Monika.

- Taka li? Da se zapoznaem togava! Kazvam se Murad i sam ot Turtsiya.

- Priyatno mi e - Djon. Az sam amerikanets ot SASHT.

- Scusi, che cosa fa qui?

- Aspetto Monica.

- Lei è uno studente?

- Sì, sono studente. Studio la lingua bulgara. Leggo, scrivo...

- Ma ha uno zaino?

- No, non ho uno zaino.

- Ma ha un manuale?

- No, non ho un manuale.

- Ma un quaderno, una penna... ce li ha?

- No, no. Non ho un quaderno, non ho una penna.

- Dunque Lei è uno studente.

- Proprio così, sono uno studente. Perchè lo chiede?

- Anch'io aspetto Monica.

- Davvero? Conosciamoci allora! Mi chiamo Murad e sono dalla Turchia.

- Piacere - John. Io sono americano degli USA.

Lе frasi interrogative - Въпросителни изречения (vaprositelni izrecheniya)

Per formulare una domanda in bulgaro si usa la particella interrogativa ли (li), che è atona e non compare mai all'inizio della frase, ma segue immediatamente il termine fondamentale della domanda.

Иван в София ли е? Ivan è a Sofia?

Иван ли е в София? È Ivan che è a Sofia?

Alle domande con ли si risponde con да (da) / не (ne). Nelle risposte affermative si aggiunge la parola che precede la particella interrogativa.

Тя има чанта.

- Тя ли има чанта? - Да, тя.

- Тя има ли чанта? - Да, има.

- Тя чанта ли има? - Да, чанта.

Non si usa la particella ли quando la frase è introdotta da

L'articolo - Членът (chlenat)

Род (genere)	Член
Род (genere)	Единствено число (singolare)	Множествено число (plurale)
Мъжки род (maschile)	-ът / -а -ят / -я -та ; -то	-те (dopo -и, -е) -та (dopo -а, -я)
Женски род (femminile)	-та
Среден род (neutro)	-то

L'ARTICOLO DETERMINATIVO

Si accorda in genere e numero con il sostantivo a cui si riferisce, definendolo. La differenza fondamentale rispetto all'uso italiano è che esso compare come suffisso in fine di parola.

Nel maschile singolare si distingue una forma lunga in -ът, -ят e una forma breve -а, -я che si usano, rispettivamente, quando il sostantivo è soggetto della frase e quando non lo è.

Es. градът е малък la città è piccola

познавам учителя conosco l'insegnante

Prendono gli articoli -ът e -а i sostantivi maschili che terminano in consonante: мъж/мъжът uomo/l'uomo.

Prendono gli articoli -ят e -я i sostantivi maschili che terminano in -й, -ар е -тел (лекар/лекарят medico/il medico) e i dieci nomi: ден (den giorno), кон (kon cavallo), цар (tsar zar), крал (kral re), нокът (nokat unghia), лакът (lakat gomito), огън (ogan fuoco), път (pat strada), сън (san sonno), зет (zet genero).

Gli articoli -та, -то si usano indipendentemente dal fatto che il sostantivo cui si riferiscono sia soggetto od oggetto della frase. Prendono l'articolo -та, i sostantivi maschili che terminano in -а, -я: баща/бащата padre/il padre.

Prendono l'articolo -то, i sostantivi maschili che terminano in -o: чичо/чичото zio/lo zio.

Per il plurale, indipendentemente dal genere prendono l'articolo -те i sostantivi che al plurale terminano in и ed е, mentre prendono l'articolo -та i sostantivi che al plurale terminano in -а, -я e -ища: пътища/пътищата strada/la strada.

Quando il sostantivo definito è preceduto da un aggettivo, questo prende l'articolo determinativo, mentre il sostantivo lo perde: моливът/моливите: la matita/le matite новият молив: la matita nuova новите моливи: le matite nuove.

L'articolo determinativo si usa anche con la forma lunga del pronome personale e con i participi.

L'ARTICOLO INDETERMINATIVO

In bulgaro non esiste un articolo indeterminativo vero e proprio: книга libro/un libro. Tuttavia, in qualche caso si può usare il numerale един, една, едно, едни (uno, una, uno, dei).

Tempo presente del verbo "avere"

Сегашно време на глагола "имам" (segashno vreme na glagola "imam")

	Bulgaro		Bulgaro latino		Italiano
	Singolare Neg.	Plurale Neg.	Singolare Neg.	Plurale Neg.	Singolare	Plurale
1	Аз имам / нямам	Ние имаме /нямаме	Az imam / nyamam	Nie imame/nyamame	Io ho	Noi abbiamo
2	Ти имаш / нямаш	Вие имате / нямате	Ti imash / nyamash	Vie imate / nyamate	Tu hai	Voi avete
3	Той Тя има / няма То	Те имат / нямат	Toy Tya ima / nyama To	Te imat /nyamat	Egli Ella ha Esso	Essi hanno

In bulgaro la forma има e няма corrisponde al nostro c'è - ci sono e non c'è - non ci sono ed è invariabile.

Esercizi - Упражнения (uprajneniya)

Completa con -ът, -ят,

-а oppure -я

В университет.... следват много студенти.

Учебник.... е на преподавател....

Чакам съпруг.... на Росица Петрова.

Чантата е на стол....

На етаж.... има баня.

Къде е учебник.... ми?

Учебник.... ти е на бюрото.

Ето брат.... на Елена.

Студент.... до Моника се казва Петер.

Над компютър.... има лампа.

Къде е телефон....?

Над телефон.... има огледало.

Това е учител.... на Георги.

Хайде да се запознаем с учител.... на Ян!

Completa le frasi con le forme affermative e negative del verbo "avere"

ИМАМ

Той ........ учебник. Петер ........ тетрадка. Ние ........ химикалки. Аз ........ чанта. (Ти) ........ ли химикалка? Моника ........ молив. Моника и петер ........ книги. (Вие) ........ ли учебник? Тя ........ тетрадка. Кой ........ химикалка? Кой ........ чанта? Той молив ли ........? Емине ........ чанта.

нямам

Нван ........ учебник. И аз ........ учебник. (Ти) ........ ли учебник? Той ........ тетрадка. Веселина ........ чанта. Кой ........ молив? Ние ........ химикалки. Петер ........ книга. (Вие) ........ ли тетрадка? Тя ........ тетрадка. Лейля и Емине ........ химикалки, а Моника ........ тетрадка.

Rispondi in modo affermativo alle domande con la particella "ли"

- Ти от Словакия ли си? - Да, от Словакия.

- Ти ли си студент? - Да, ..............

- Ти ли се казваш Хосе? - Да, ........

- Ти Хосе ли се казваш? - Да, ........

- Ти ли си от Гърция? - Да, ..........

- Ти от Гърция ли си? - Да, ..........

- Ти белгиец ли си? - Да, ..........

- Те ли са от Италия? - Да, ..........

- Те от Италия ли са? - Да, ..........

- Той журналист ли е? - Да, ..........

- Тя преподавателка ли е? - Да, ..........

- Говориш ли български? - Да, ..........

- Български ли говориш? - Да, ..........

- Ти ли говориш български? - Да, .........

- Те ли са от Испания? - Да, ..........

- Те от Испания ли са? - Да, ..........

- Говорят ли испански? - Да, ..........

- Те испанци ли са? - Да, ..........

- Те ли са испанци? - Да, ..........